Gebelik dinamik ve anabolik bir süreçtir. Hem anne hem de fetus için yeni dokular sentez edilmektedir. Ayrıca fetus büyüme ve gelişmesi için annenin besin öğe depolarından yararlanmaktadır. Buna bağlı olarak da gebelikte annenin beslenmesi çok önemlidir. Anne kendisi ve bebek için gerekli olan besin öğeleri, vitamin ya da mineralleri belirlenen miktarlarda, sağlıklı ve dengeli bir diyet ile almalıdır. Annenin diyette aldığı gıdalar, yeni maternal ( anneye ait olan dokular) ve fetal ( bebeğe ait olan dokular) dokuların gelişimini sağladığından, gebelerin beslenme yetersizliği hem anne, hem de bebeğin sağlığı açısından önemli bir risk oluşturmaktadır.

Gebelik önemli bir süreç olunca, bu dönemde annenin organizmasında meydana gelen her değişiklik anneyi etkilediği kadar fetusu da etkilemektedir. Son yıllarda ülkemizde ve tüm dünyada obezitenin yaygınlaşmasına bağlı olarak, kadınlarda obezite görülme oranı artmıştır. Kadınlarda obezitenin artması, “maternal obezite” yani annenin gebelikte de obez olması kavramını beraberinde getirmiştir. Yapılan çalışmalarda maternal obezitenin de, kadınlarda obezitenin artmasına paralel olarak arttığı bulunmuştur. Obezite diyabet, kroner kalp hastalıkları, hipertansiyon gibi bir çok hastalığa neden olmaktadır. Gebelikte obezite, annede bu hastalıklara neden olmasının yanı sıra preeklemsi ( ödem-proteinüri-hipetansiyon), üriner sistem enfeksiyonları, sezaryan doğum; fetusta ise makrozomi (bebeğin 4000gr’ dan fazla olması), omuz distosisi (anne kilolu olduğu için bebeğin omzunun doğum sırasında hasar görmesi) , doğumsal anomaliler, metabolik sendrom (obezite ile beraberinde gelen hiperlipidemi,hipertansiyon vb. hastalıklar), çocukluk çağı obezitesi hatta fetal ve neonatal ölümlere neden olmaktadır. Bu kadar çok komplikasyonu beraberinde getiren maternal obezitenin önlenmesi gerekmektedir.

Maternal obezitenin engellenmesi için, hafif şişman ve obez kadınlar gebeliğe başlamadan önce kilo vermeye teşvik edilmeli ve diyetisyenler tarafından verilecek olan sağlıklı ve dengeli diyet programlarına uygulamalıdır. Eğer gebeliğe obez olarak başladıysa gebelik süresince aşırı kilo alımı önlenmelidir. Gestasyon süresince obez gebeler için önerilen optimal ağırlık kazanımına sağlanmalı ve bu ağırlık kazanımını sağlayacak enerji gebeye uygun sağlıklı ve dengeli bir diyet ile verilmeli ve bu diyete uyulmazsa ne tür komplikasyonlar oluşabileceği anlatılarak bu konularda gebe iyi bir şekilde eğitilmelidir.  Ayrıca obez gebe, egzersiz için de teşvik edilmeli, her gün 10-20 dk’lık yürüyüşler yapmalıdır. Bunların yanısıra, tüm gebelerde görülen aşerme obez gebelerde de görülebilir. Böyle zamanlarda aşermeleri sağlıklı, dengeli ve diyetine uygun besinlerle giderilmeye çalışılmalıdır.
Bebeğin ileride obez olma riski olduğu göz önünde bulundurularak doğumdan sonra bebeğin ağırlığı izlenmeli ve obeziteden korumak için önlemler alınmalı, anneye bebek beslenmesi hakkında eğitimler verilmelidir.

Annenin gebelik sonrası obez kalmasını da önlemek için gebelik döneminden sonra da ağırlık takibi yapılmalı ve gerekirse diyet programları uygulanmalıdır.

Kaynak: beslenmevediyet.org